كوردى

ڕووداوه‌كانى به‌هارى عه‌ره‌بى لایه‌نگرى نوێكردنه‌وه‌ و دژى گۆڕانكارى بوون!

باسنيوز Basnews
مصدر الخبر / باسنيوز Basnews

شۆڕش یان، گۆڕانكارى؟!

به‌شى سێ یه‌م 

(پووچ نوێگه‌رى)  

ڕووداوه‌كانى به‌هارى عه‌ره‌بى سه‌ربردە ‌و باسى شۆڕشن، یان گۆڕانكارى؟
كامیان گرنگە، شۆڕش ئارا بێت و قه‌ره‌باڵغى و ئاژاوه‌ دروست بێت و ژاوه‌ژا و خوێنى به‌دوادا بێت، یان له‌ واقیعى حاڵى ناحاڵیى خه‌ڵكدا گۆڕنكارى بێته‌ كایه‌؟
به‌ بۆچوونى منى بێ سه‌روسەودا نا. به‌وه‌ى عه‌قڵ به‌ پێوه‌ر و پێوانه‌ى ده‌زانێت، گۆڕانكارى گرنگە. گۆڕانكارییه‌كى بچووك له‌سه‌ر زه‌مین و له‌ ژیانى خه‌ڵكدا، سه‌د به‌رامبه‌ر له‌ به‌یت و بالۆره‌ى شۆڕشگێڕه‌كان و دروشمى شۆڕش گرنگتره‌.
(موحه‌مه‌د ئارگۆن) كه‌ (ئه‌رستۆ)ى زه‌مانى نوێى عه‌ره‌به‌، له ‌كتێبى (ئیسلام و نوێگه‌رى)دا نووسیویه‌تى (نوێگه‌رى هه‌ڵوێستى رۆحه‌ له‌ به‌رامبه‌ر كێشه‌ى زانست و مه‌عریفه‌دا) هه‌ڵوێستى رۆح له به‌رامبه‌ر ڕێسا و یاساكانى عه‌قڵ بۆ گه‌یشتن بە ‌زانست و مه‌عریفه‌یه‌ك، كه‌ له‌ واقیعدا به‌رجه‌سته‌ ده‌بێت!
ئه‌وه‌ى له‌ واقعدا به‌رجه‌سته‌ نابێت، نه‌ زانسته‌ و نه‌ مه‌عریفه‌ و نه‌ له‌گه‌ڵ عه‌قڵدا یه‌كانگیره‌ و نه‌ گۆڕانكارییه‌!
فیلۆسوفى به‌نامێى ئه‌ڵمانیایى و فیلۆسوفى هه‌موو زه‌مان و ڕۆژگاره‌كان (هیگڵ)، به‌ یادى شۆڕشى فه‌ڕه‌نساییه‌وه‌ سه‌رمه‌ست ده‌بوو، دره‌ختى ده‌چاند و یاده‌كه‌ى ده‌لاوانده‌وه‌، به‌ڵام كاتێك به‌بێ مه‌به‌ست له‌گه‌ڵ شێتگیریى ناپلیۆندا عه‌قڵى ته‌با ده‌بوو، چاوى له‌ گۆڕانكارى و نوێگه‌رى بوو و هه‌روا لایه‌نگرییێكى ڕۆمانسیى ڕووداوه‌كانى شۆڕش نه‌بوو.
(قورئان) كتێبێكى گه‌وره‌یه‌، من وه‌ك كه‌ڵه‌كه‌بوونێكى سه‌رمایه‌ى مه‌عریفى سه‌یرى ده‌كه‌م. ئایه‌تێكى گرنگ له‌و كتێبه‌ پیرۆزه‌دا هه‌یه‌ و ده‌ڵێت (فَأَمَّا الزَّبَدُ فَيَذْهَبُ جُفَاءً وَأَمَّا مَا يَنْفَعُ النَّاسَ فَيَمْكُثُ فِي الأَرْضِ﴾ [الرعد: 17]، من بیست ساڵ پێش ئێستا به‌ عه‌ره‌بى ده‌منووسى، سه‌ره‌ڕاى ئه‌وه‌ زاتى ئه‌وه‌ ناكه‌م عه‌ره‌بى بكه‌مه‌ كوردى، به‌ڵام ئه‌گه‌ر له‌ ڕه‌وتى باسه‌كه‌دا بمه‌وێت ناوه‌ڕۆكى ئه‌م ئایه‌ته‌ بۆ كوردى خۆوڵاتیى باس بكه‌م ده‌ڵێم: ئه‌مه‌ واتاكه‌یه‌تى (كه‌ف و كوڵ ده‌ڕوا و ئه‌وه‌ى به‌كه‌ڵكى خه‌ڵك دێت و ده‌مێنێته‌وه‌، ئه‌وه‌یه‌ له‌سه‌ر زه‌وى به‌رجه‌سته‌ ده‌بێت).
قوتابخانه‌ هه‌یه‌ له‌ سه‌رده‌مى پادشایه‌تیدا له‌م وڵاته‌دا دروست كراوه‌، باوكى من تێیدا قوتابى بووه‌، دواجار بووەته‌ مامۆستا و وانه‌ى داداوه‌ و سه‌دان قوتابیى تێدا كردووەته‌ مامۆستا، ئه‌و مامۆستایه‌نه‌ش له‌و قوتابخانه‌یانه‌دا منیان كردووه‌ به‌ شاگرد، وا منیش به‌م شاگردییه‌ى خۆمه‌وه‌، باسى ده‌كه‌م. 
یه‌كێك له‌ به‌هاكانى مه‌عریفه‌ و زانست ئه‌م كارلێك و به‌رده‌وامییه‌ مێژووییه‌یە، به‌شێك له‌مه‌ ئه‌زموون و كه‌ڵه‌كه‌كردنى مه‌عریفه‌یه‌!
هه‌ڵوێستى رۆح له‌به‌رامبه‌ر كێشه‌ى مه‌عریفه‌دا، قووڵاییه‌كى گه‌وره‌ى هه‌یه‌.
بابه‌ته‌كه‌ هه‌ر ئه‌وه‌ نییه‌ جوامێرێكى وه‌كوو (موحه‌مەد‌ ئارگۆن) گوزارشتى لێ كردووه‌.
با بێمه‌وه‌ سه‌ر ڕه‌گوڕیشه‌ كوردییه‌كه‌ى، نوێگه‌رى چییه‌، پێشكه‌وتنه‌، یا گه‌شه‌كردن؟
با نه‌كه‌وینه‌ داوی ئاڵۆزیى زاراوه‌سازییه‌وه‌، پێشكه‌وتن له‌چاو گه‌شه‌كردن و نەشونمادا هه‌ر شایه‌نى به‌راوردكاریى نییه‌.
ئه‌م دوو زاراوه‌یه‌ وه‌ك نوێگه‌رى و نوێكردنه‌وه‌ن. نوێگه‌رى ڕه‌گ و ڕیشاڵێكى قووڵ و مه‌عریفیى هه‌یه‌ و سه‌ر به‌ كه‌ڵه‌كه‌بوونى مه‌عریفه‌یه‌ و ئه‌میش سه‌ودا له‌گه‌ڵ هه‌ڵوێستى رۆحیدا ده‌كات، نوێكردنه‌وه‌ش سه‌ودا له‌گه‌ڵ ڕووكه‌ش و دیوى ده‌ره‌وه‌ و ستایل و مۆزه‌ ده‌كات.
زه‌مانێكى قورس و سه‌خته‌، چۆن بڕیار له‌سه‌ر زاراوه‌كان ده‌ده‌ین؟ چۆن خۆمان له‌ناو ڕه‌وتى گۆڕانكارییه‌كاندا ده‌بینینه‌وه‌ و ده‌بینه‌ به‌شێك له‌ به‌شداربوونێكى بچووك له‌ دونیایه‌كى گه‌وره‌دا؟ چۆن خۆمان دەد‌زینه‌وه‌ له‌وه‌ى به‌شێكى گه‌وره‌‌ بین له‌ شتێكى بچووكدا؟
ڕووداوه‌كانى به‌هارى عه‌ره‌بى شتى گه‌وره‌ بوون، ده‌شێت ناو و دروشمى شۆڕشگێڕانی بڵند كردبێت، به‌ڵام بێ ئه‌وه‌ى بزانن، دژى گۆڕانكارى بوون!
لایه‌نگرى نوێكردنه‌وه‌یه‌ك بوون، كه‌ له‌گه‌ڵ رۆحى مه‌عریفه‌یه‌كى به‌رهه‌مهێنه‌رى نوێگه‌ریدا دژ بوون.
ئه‌وان كۆشكى گه‌وره‌یان ڕووخاند، به‌ڵام ماڵێكى بچووكیان ئاوه‌دان نه‌كردەوە.
خه‌ڵكى له‌م زه‌مانه‌دا به‌وه‌ قایلن ماڵیان هه‌بێت نه‌ك كۆشك!
به‌ڵام نه‌ كۆشك، نه‌ ماڵ نه‌ كۆلیت و په‌ناگه‌یه‌ك بۆ بێ نه‌وایى، ئه‌مه‌ نه‌ك هه‌ر ئارانه‌بوونى گۆڕنكارى و نه‌ك هه‌ر وه‌جاغكوێریى شۆڕشه‌، به‌ڵكوو نائومێدییه‌كى گه‌وره‌یه‌.
نائومێدیى گه‌وره‌ ئه‌وە ‌نییه‌ شۆڕش گۆڕانكارى دروست نه‌كات، نائومێدى ئه‌وه‌یه‌ گۆڕانكارى لە ‌ئاستى مه‌عریفه‌دا به‌رجه‌سته‌ نه‌بێت.
مه‌عریفه‌یه‌ك كه‌ بتوانێت به‌شێك بێت له‌ نوێگه‌رى، نه‌ك به‌شێك بێت له‌وه‌ى نوێگه‌رییه‌كى پووچ دروست بكات و گۆڕانكاریش بۆ زه‌مانێكى تر دوابخات.
هه‌موو ئه‌وه‌ى ناوى خه‌باتێكی ڕه‌وا بوو بۆ گۆڕانكارى، هه‌موو ئه‌وه‌ى ده‌كرا خه‌بات بێت بۆ ئه‌وه‌ى نوێگه‌رى ئارا بێت، ئه‌گه‌ر به‌هارى عه‌ره‌بى له‌ ناوى نه‌بردبێت، ئێمه‌ له‌ سه‌ره‌تاداین.
هه‌موو ئه‌وه‌ى ئه‌گه‌ر به‌ سه‌د شێوه‌ بیسه‌لمێنێت ئێمه‌ له‌ سه‌ره‌تاداین و پێچه‌وانه‌ى ره‌وتى گۆڕانكاریین، به‌ڵگه‌یه‌ بۆ ئه‌وه‌ى ئێمه‌ له‌ خه‌زانى پاییزى نائومێدیداین.

 

Tu dikarî ev nûçe ji çavkaniya xwendin , Basnews

عن مصدر الخبر

باسنيوز Basnews

باسنيوز Basnews

أضف تعليقـك